Een sollicitatiegesprek is geen eenrichtingsverkeer waarbij de werkgever alle spelregels bepaalt. Het is veel meer een gesprek op basis van gelijkwaardigheid. Dat geeft jou de ruimte om jezelf goed te presenteren en om vragen te stellen. Anderzijds betekent dit dat jij zelf medeverantwoordelijk bent om het gesprek in goede banen te leiden.
Met deze online cursus leer je hoe je het sollicitatiegesprek zélf kunt sturen. Zo kom je tijdens het gesprek niet voor verrassingen te staan en hou je de touwtjes stevig in handen.
Goede voorbereiding op het gesprek
Bepaal vooraf welke indruk jij wilt maken. In de meeste vacatureteksten staan uitgebreide opsommingen van eigenschappen en vaardigheden waaraan jij moet voldoen. Selecteer daaruit de kwaliteiten die je het meest relevant lijken voor de functie én waar jij goed in bent. Focus tijdens het interview op die eigenschappen.
Zorg dat je alles weet over de functie en het bedrijf. Onderzoek wat de doelstellingen en belangen zijn van de 'tegenpartij'. Zorg dat je lekker in je vel zit.
Bedenk enkele vragen om zelf te stellen aan je gesprekspartner.
Hoe kom jij over?
Hoe je overkomt heeft te maken met je kleding, gedrag, houding, stem en met non-verbale communicatie. Geef een stevige, zekere en korte handdruk. Probeer zelfverzekerd en ontspannen over te komen.
Je houding is actief maar ontspannen. Ondersteun je verhaal met handgebaren. Als het gesprek met meerder personen plaatsvindt, zorg dan dat je met iedereen oogcontact houdt.
Toon interesse in alle mensen die je ontmoet. Maak persoonlijk contact. Stel je flexibel op: verkondig geen al te starre standpunten, maar laat ruimte open voor andere meningen.
STAR-methode
Met de STAR-methode kun je mooie praktijkvoorbeelden uit je werkervaring geven. STAR staat voor Situatie, Taken, Activiteiten, Resultaat. Vaak wordt er nog Reflectie aan toegevoegd en spreken we van de STARR-methode. Je vertelt:
- Wat was de situatie?
- Wat waren jouw taken?
- Wat waren jouw activiteiten? Hoe heb je het aangepakt?
- Wat was het resultaat?
- Hoe kijk je erop terug (reflectie)? Wat heb je ervan geleerd?
Bereid je grondig voor op elk element van de STAR-methode en zorg ervoor dat je een aantal goede voorbeelden paraat hebt.
Creëer ruimte voor jouw boodschap
Er zijn drie manieren om tijd en ruimte te creëren om jouw verhaal te doen:
- Gebruik voorbeelden die weer andere vragen oproepen. Je kunt dat doen door prikkelende antwoorden te geven die de interviewer nieuwsgierig maken. Zo bepaal jij het gespreksonderwerp.
- Stel gehaaide vragen die het gesprek een andere wending geven.
- Benut vage vragen. Soms stelt een interviewer die expres. Hij geeft jou de ruimte en is benieuwd naar wat jij met die ruimte doet. Dit is dé gelegenheid om jezelf neer te zetten op de manier die je van te voren bedacht hebt. Zoek elementen uit dat verhaal die bij de vage vraag aansluiten.
Stel zelf een aantal vragen om het sollicitatiegesprek te sturen
Stel bij voorkeur gerichte, helder geformuleerde vragen. Laat daarbij iets van jouw kennis over de functie of het bedrijf doorschemeren. Toon oprechte belangstelling.
Als inleiding op je vraag, kun je ook een kleine samenvatting geven van wat jullie besproken hebben (zo laat je zien dat je het goed hebt begrepen). En je kunt je enthousiasme nog eens laten blijken.
Naast vragen over de functie of het bedrijf, kun je ook vragen stellen over de procedure. Stel geen feitelijke vragen als je de informatie had kunnen opzoeken. Vermijd vragen uit onzekerheid en financiële vragen.
Toon respect voor je gesprekspartner
Luister aandachtig naar de interviewer. Laat merken dat je iets begrijpt.
Laat na een vraag een stilte vallen en denk er even over na. Je laat zien dat je de vraag serieus neemt en de kans is groot dat je een beter doordacht antwoord geeft.
Zorg voor een goede sfeer door belangstelling te tonen voor het verhaal van de ander en je positief en vriendelijk op te stellen.
Als er meerdere interviewers zijn, verdeel dan je aandacht. Probeer iedereen voor je in te nemen en maak met alle aanwezigen oogcontact.
Valkuilen; en tips om ze te vermijden
Als je een echt belangrijk minpunt hebt en je weet dat dit zwakke punt onvermijdelijk ter sprake zal komen, wees dan je interviewer voor en vertel het gewoon. Bedenk vooraf hoe je dat minpunt compenseert: welke pluspunten zet je er tegenover?
Het is prima om de richting van het gesprek te beïnvloeden, maar neem de leiding niet over.
Laat je niet van de kaart brengen door een ontregelende vraag. Blijf rustig, beleefd en geconcentreerd. Waarschijnlijk word je getest op je stressbestendigheid.
Je moet een interviewer nooit rechtstreeks tegenspreken, ook niet als je denkt dat hij echt ongelijk heeft. Vermijd een welles/ nietes-spelletje, maar geef gewoon jouw zienswijze.
Na afloop
Stuur een bedankbrief
Veel sollicitanten wachten passief af na het sollicitatiegesprek. Wil jij je op een positieve manier onderscheiden? Schrijf dan een persoonlijke bedankbrief na het gesprek. Zo sta je bij het vervolg van de selectieprocedure als attente kandidaat goed op het netvlies van de interviewer.
